Aktualności prawnicze, czerwiec 2020

Bezpłatne leki dla kobiet w ciąży

1 lipca 2020 r. wchodzi w życie ustawa z dnia 16 kwietnia 2020 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 945), wprowadzająca darmowe leki dla kobiet w ciąży.



Przedmiotowa ustawa poszerza katalog osób uprawnionych do korzystania z tzw. szczególnych uprawnień do świadczeń opieki zdrowotnej, w tym wypadku do leków wydawanych świadczeniobiorcy bezpłatnie.

Zgodnie z wprowadzonymi regulacjami kobietom w okresie ciąży będzie przysługiwało darmowe zaopatrzenie w niektóre leki refundowane, których wykaz będzie ogłaszany przez Ministra Zdrowia w ramach obwieszczenia o wykazie leków refundowanych. Minister Zdrowia umieści w wykazie produkty lecznicze z uwzględnieniem konieczności zaspokojenia potrzeb zdrowotnych kobiet wynikających z ciąży, dostępności i bezpieczeństwa stosowania leków podlegających wyborowi na poszczególnych jej etapach, jak również rocznego limitu wydatków przewidzianych na ten cel w ustawie budżetowej na dany rok.

Warunkiem dostępu do darmowych leków, będzie stwierdzenie ciąży przez lekarza  – specjalistę w dziedzinie położnictwa i ginekologii, lekarza w trakcie odbywania tej specjalizacji lub przez położną podstawowej opieki zdrowotnej lub położną wykonującą świadczenia opieki zdrowotnej z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej w poradni położniczo-ginekologicznej.

Bezpłatne wydawanie leków z apteki lub punktu aptecznego kobietom w ciąży będzie odbywać się na podstawie recepty, wystawionej przez wyżej wskazane osoby. Do ich przepisania będą uprawnieni także lekarze innych specjalizacji oraz położne, jeżeli wystawiają receptę m. in. w oparciu o zaświadczenie lekarza ginekologa, które będzie ważne przez okres ciąży, ale nie dłużej niż 15 dni po planowanej dacie porodu, w nim wskazanej.

Osoba wystawiająca receptę dla kobiety w ciąży, będzie zobowiązana do weryfikacji ilości oraz rodzaju zaordynowanych pacjentce leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, pod kątem bezpieczeństwa oraz konieczności ich stosowania, przy jednoczesnym uwzględnieniu wystawionych i zrealizowanych recept dla danej pacjentki. Powyższa weryfikacja będzie odbywać się za pośrednictwem Elektronicznej Platformy Gromadzenia, Analizy i Udostępnienia Zasobów Cyfrowych o Zdarzeniach Medycznych.

Przedmiotowa ustawa poszerza również obowiązek informacyjny dotyczący substytucji aptecznej. Osoby wydające leki kobietom w okresie ciąży będą miały obowiązek poinformowania ich o możliwości wydania bezpłatnego zamiennika leku w stosunku do tego, który został przepisany na recepcie. Zamiennik musi posiadać tę samą nazwę międzynarodową, dawkę, wskazanie do stosowania, a także postać farmaceutyczną, która nie powoduje różnic terapeutycznych.

Ustawa zacznie obowiązywać od dnia 1 lipca 2020 r., a pierwszy wykaz darmowych leków zostanie ogłoszony nie później niż w terminie 4 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.

Komentarz DBS:

Wprowadzenie darmowego dostępu do niektórych leków dla kobiet w ciąży niewątpliwie będzie korzystne dla pacjentek. Istotne jest jednak, które produkty lecznicze znajdą się ostatecznie w wykazie ogłoszonym przez Ministra Zdrowia. Z kolei dla producentów leków, w szczególności mających portfolio produktów przeznaczonych dla kobiet w okresie ciąży, kluczowe będzie aby ich produkty zostały ujęte w ministerialnym wykazie, tym samym zapewniając im ułatwiony dostęp do pacjentek.

Andrzej Siwiec, radca prawny
Katarzyna Bajer, aplikant radcowski